Als je je lichaam nauwelijks voelt, is dat meestal geen onvermogen maar bescherming. Langdurige spanning zet de waarneming zachter, zodat je door kunt. Je krijgt het terug via de buitenkant: aanraking, temperatuur, beweging en gewicht zijn makkelijker te voelen dan een emotie. Van buiten naar binnen werkt, andersom bijna nooit.
Je weet dat je een lichaam hebt. Je merkt het alleen nauwelijks.
Iemand vraagt hoe je je voelt en je hebt geen idee. Je wilt het best zeggen. Er is van binnen alleen weinig te vinden. Je ziet jezelf bezig alsof je er een stukje naast staat.
Dat wordt vaak weggezet als niet in contact staan met jezelf. Ik wil je een andere lezing geven, want er zit een reden onder.
Niet voelen is een oplossing geweest
Als er lang te veel op je afkwam, is minder voelen een goede zet. Je kunt dan door met wat er moet gebeuren. Je systeem zet de waarneming zachter, precies zoals het de spijsvertering zachter zet.
Dat het nu in de weg zit, betekent niet dat het ooit fout was. Het betekent dat de situatie is veranderd en de instelling nog niet.
“Minder voelen was ooit de slimste oplossing die je had.”
Waarom van binnen beginnen niet lukt
De meeste adviezen beginnen bij de vraag wat je voelt. Voor iemand die weinig opmerkt is dat de moeilijkste vraag die er is. Je zoekt naar iets waarvan je niet weet hoe het eruitziet, en dan komt er niets.
Er is een makkelijkere ingang. Je huid, je gewicht en je temperatuur zijn er altijd en ze vragen geen interpretatie. Waar raakt je rug de stoel. Waar staan je voeten. Is je linkerhand warmer dan je rechter.
Die vragen hebben een antwoord, ook als je niets voelt. En elk antwoord is een klein stukje contact.
Wat je onderweg tegenkomt
Bij veel mensen komt er na een tijd iets terug wat niet prettig is. Vermoeidheid meestal, soms verdriet.
Dat lijkt een teken dat het misgaat en het is het tegenovergestelde. Wat lang is weggehouden, meldt zich als de deur weer open gaat. Het gaat vanzelf liggen, mits je het niet meteen probeert op te lossen.
Hetzelfde geldt voor honger. Wie jaren weinig voelde, merkt vaak dat honger als eerste terugkomt en dan meteen stevig. Dat is geen nieuw probleem maar een oud signaal dat weer doorkomt. Eet er gewoon naar; het wordt binnen een paar weken rustiger.
Wat wel helpt
Begin bij je voeten. Twee keer per dag tien seconden: waar raken ze de grond, en voelen ze warm of koel. Meer niet.
Gebruik temperatuur. Koud water over je polsen, of juist een warme douche. Dat is de snelste manier om iets te voelen zonder ernaar te hoeven zoeken.
Beweeg met aandacht in plaats van hard. Wandelen waarbij je merkt hoe je voet neerkomt doet meer dan een zware training waarin je jezelf weer voorbijloopt.
Laat de vraag hoe je je voelt voorlopig staan. Kom eerst bij wat je merkt. Voelen komt daarna, en het komt makkelijker dan je denkt.
Waar raakt je lichaam op dit moment iets? De stoel, de grond, je kleding. Noem drie plekken. Dit is de hele oefening en hij duurt tien seconden.
De vraag die alles verschuift
Zolang je vraagt waarom je niets voelt, zoek je naar een gebrek. Vraag je wat merk ik wel op, dan is er altijd een antwoord. En dat antwoord is het begin van de weg terug.
Veelgestelde vragen
Ben ik hierin extreem, of komt dit vaker voor?
Het komt veel vaker voor dan mensen denken, en het wordt zelden hardop gezegd. Wie het benoemt, hoort meestal dat anderen het herkennen.
Waarom voel ik het wel als ik sport?
Omdat een sterke prikkel door de dempende laag heen komt. Dat is prettig en het is geen oplossing, want zodra de prikkel stopt is het contact weer weg. Zachte prikkels oefenen doet meer.
Hoe lang duurt het voor ik iets merk?
De meeste mensen merken binnen twee tot vier weken kleine dingen: een koude voet, spanning in een schouder. Dat lijkt weinig en het is precies het begin.
Wat als er iets naar bovenkomt waar ik van schrik?
Ga dan langzamer en zoek iemand erbij. Dit is geen wedstrijd en niets hoeft in één keer. Bij een traumatische achtergrond is begeleiding verstandig.